Yakut mitolojisinde Aya

19 Nisan 2013, 10:22
Yakut mitolojisinde Aya

Bugünkü konumuz Rusya’nın Uzak Doğu bölgesinin kuzeyindeki Yakutistan Cumhuriyeti’nin asıl nüfusunu oluşturan Yakutların mitolojisidir.

Bugünkü konumuz Rusya’nın Uzak Doğu bölgesinin kuzeyindeki Yakutistan Cumhuriyeti’nin asıl nüfusunu oluşturan Yakutların mitolojisidir.
Aya – Yakut mitolojisinde İyi Ruh, hayırsever ruhların ve meleklerin genel adıdır. Kötü ruh Abası’nın karşıtı olarak yer alır. Ayalar çoğunlukla gökyüzünde yaşarlar. On yedi farklı iyicil ruh kategorisinin tamamını anlatır. Yeryüzündeki tüm yaratıcılığın, bereketin, sevginin kaynağıdırlar. En iyi yemek ikramı Isıah adlı bayramda Aya’ya kurban olarak verilir.
En saygı gösterilen Ayalar şudur:
Yürüng Aya (Ayı) Toyon (‘Beyaz Yaratıcı Ruh’) – Üst Dünya, Evren ve Ayalar’ınYaratıcısı, baş tanrı olarak tapınılır. O ışıklar saçan pahalı kürk giyen yaşlı bir adam olarak betimlenir. Bu karakter ayrıca Güneş’i simgeler. Yürüng Ayı Toyon’un karısının adı Kun Kubey Hotun (‘Güneşli İyilik Hanımı’).
Nelbey Ayasıt (‘Elini kolunu açarak oturan Hanım’) – Bereket, Doğum Tanrısı, yeni doğan bebekler ve annelerin koruyucusu. Yolculuk elbiseli ağırbaşlı hanım olarak betimlenir. Yakutların inancına göre Nelbey Ayasıt erkeğin ensesine Yürüng Ayı Toyon tarafından yaratılan bebeğin ruhunu koyar. Kadının erkekle cinsel ilişkileri sırasında bu ruh kadının içine girer ve sonuçta kadın hamile olur. Nelbey Ayasıt kadına çocuğu verip vermeyeceğine karar verir. Onun doğurma sırasında kadının yanında bulunduğuna inanılır, bu yüzden onu kızdırmaması gerekiyor, çünkü aksi halde bebek ya da loğusanın hayatını alabilir.
Cılga Han – bebek dünyaya geldiği zaman onun kaderini belirleyen tanrı. Nelbey Ayasıt çocuk vermediği takdirde Cılga Han’a evlat vermesi için dua edilir. Yakutlar, Cılga Han’ın verdiği çocuğunun uzun mutlu hayatı ve talihli kaderinin olacağına inanırlar.
Cesegey Toyon – atların koruyucusu. İnsan ya da aygır olarak betimlenir. Bazı efsanelere göre Cesegey Toyon Evren Yaratıcısı Yürüng Ayı Toyon’un küçük kardeşi.
İsegey Ayısıt – sığırın koruyucusu. Buzağılama sırasında onun yeryüzüne indiği ve kendi başına sığırların ruhlarını köylülere hediye ettiğine inanılırdı.
Homporuun Hotoy – kuşların koruyucusu, kartalların babası. Kartala dönüşüp insanların karşısına çıkar. Efsanelere göre Homporuun Hotoy kartalları öldüren ya da saygızılık edenleri çıldırtarak ya da tedavisi olmıyan cilt hastalıklarından acı çektirerek cezalandırır. Bazen Homporuun Hotoy insanlara sığır, çocukları olmıyan kadınlara ise çocuk verir.
Süge Toyon – gök gürültüsü ve şimşek tanrısı. Gökyüzünde ve yeryüzünde kötü ruhlara şimşekler yağdırarak kovalar.

 https://tr.sputniknews.com/turkish.ruvr.ru/2013_04_19/Yakut-mitolojisinde-Aya/

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Dişi Kurdun Sembolü Asena

Resim
Belki de en tanınmış mitolojik karakterdir. Türkiye’de dişi kurda verilen isimdir. Buna karşın Türk mitolojisi ile ilgili kaynaklarda çoğunlukla, dişi kurdun doğurduğu erkek çocuklardan birisidir. Asena efsanesinin birçok farklı şekli bulunur. Aşina, Zena, Asen, Şunnu gibi isimlerle anılan sülalenin, bu dişi kurttan türediğine inanılır. Ayrıca aslının Açina kelimesinden geldiği de bilinir. Asena efsanesinin birbirinden farklı şekilleri bulunduğunu söylemiştim. Tarih kitapları da bu konuyu farklı şekillerde aktarmaktadır. Bu efsanenin en eski haline ise Antik Çin kaynaklarında Tü’küe halkının türeyişini anlatan efsanede rastlanır. Bu efsaneye göre; Hiung-nu’ların bir uzantısı olan Tü’küe kavmi, hükümdar soyundandır ve ismi A-Se-Na’dır. Bu soy, kendine ayrı bir ordu kurar ve daha sonra komşu bir kavmin yenilgisine uğrar. Bu yenilgi sonucunda tüm kavim katledilir. Ama 10 yaşında bir çocuk, hayatta kalır. Kimse bu çocuğu öldürmeye cesaret edemez ve ayaklarını keserek b...
Devamı

Çürümeyen Budist Rahibin Mumyası

Resim
  Dashi-Dorzho İtigilov, yaşadığı dönemde Rusya, Buryatya'da çok saygın bir budist rahipmiş. 1927 yılında hayatını kaybetmiş. Ve vasiyeti de şuymuş: "Beni öldüğüm pozisyonda gömün, ve 30 sonra da çıkarın. 2002 yılında belirtildiğine 36 saat önce ölmüş birinin bedeniyle aynı durumda...     Dashi-Dorzho İtigilov, 1852 yılında dünyaya gelmiş. Çok küçük yaşta öksüz kalmış. 16 yaşında yaşadığı bölge Buryatya'da bir budist tapınağına katılarak eğitimine başlamış. 1911 yılında birkaç diğer rahiple birlikte Hambo Lama (bölgenin dini lideri) olmaya aday gösterilmiş ve bu ünvana sahip olduğu dönemde yaşadığı bölgede budizm inancını güçlendirerek dinin farklı fraksiyonlarını tek bir çatı altında toplamış. 1927 yılında öğrencilerini meditasyona davet etmiş ve bir de öleceğini söylemiş. Ve bir de vasiyeti varmış: Nasıl ölürse öyle gömülmeyi istemiş. Ve aradan 30 yıl sonra da çıkarılmasını... Biraz sonra öğrencileriyle meditasyon yaparken tam da lotus pozisyonunda ölmüş. ...
Devamı

Arkeofili: Yalnızca Birkaç Fosilden Bilinen 5 İnsan Atası

Resim
Yalnızca Birkaç Fosilden Bilinen 5 İnsan Atası Yazar: Perrin Margaryan Tarih: 6 Mayıs 2018 Atalarımızdan bazıları, topuk kemiği bir yerde çene parçası diğer yerde gibi yalnızca çok az sayıdaki fosillerden biliniyor. Böylesi durumlarda, insan evriminin hikâyesini resmetmek de bize kalıyor. Ancak bu hikâye, Australopithecus sediba ve Homo naledi gibi büyüleyici güncel bulgularla, daha önce hiç hayal etmediğimiz şekillerde yeniden yazılmaya başlıyor. Geçmişten bir esinti: bir Sahelanthropus tchadensis kafatası Aşağıda, diğerleri arasında fosillerine en az rastlanan beş insan atasından bahsediliyor. Kim bilir, belki daha fazla kanıt bulunduğunda hikâyeleri çoğu şeyi değiştirir. Sahelanthropus tchadensis : bir maymun muydu? Yaklaşık 7 milyon yaşındaki S. tchadensis , şu ana kadar Afrika’da bulunan tüm muhtemel insansılar arasında en yaşlı olanı. Bu tür, resmi olarak, 2001’de Çad’da bulunan, birkaç diş, iki farklı alt çeneye ait parç...
Devamı